Organisatie
Ontstaan
De Stichting Praemium Erasmianum is in 1958 opgericht door Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard der Nederlanden. Het is een culturele instelling die actief is op het gebied van de geesteswetenschappen, de sociale wetenschappen en de kunsten. De Stichting kent de Erasmusprijs toe en organiseert culturele activiteiten rondom de jaarlijkse prijsuitreiking. Het bestuur bestaat uit ongeveer twintig leden, afkomstig uit culturele, wetenschappelijke en zakelijke kringen in Nederland. Regent is Zijne Majesteit de Koning.
Doel en streven
Het doel van de organisatie is de positie van de geesteswetenschappen, de sociale wetenschappen en de kunsten te versterken. De Stichting laat zich daarbij leiden door de culturele tradities van Europa en het gedachtegoed van Erasmus. Zij legt de nadruk op tolerantie, culturele veelvormigheid en ondogmatisch, kritisch denken - humanistische waarden die tot uitdrukking komen in de keuze van de laureaten en de organisatie van culturele en wetenschappelijke evenementen.
Erasmusprijs
De jaarlijkse Erasmusprijs is bedoeld voor personen of instellingen die een uitzonderlijk belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de cultuur in Europa. Het is een bekronende prijs voor geleverde prestaties. De prijs is niet bedoeld voor het stimuleren van jong talent. De grootte van de prijs is gesteld op 150.000 Euro. De prijs wordt uitgereikt door de Regent van de Stichting tijdens een plechtigheid die gewoonlijk plaats vindt in het Koninklijk Paleis Amsterdam.
Het bestuur van de Stichting bepaalt ruim tevoren op welk gebied een Erasmusprijs in de toekomst wordt toegekend. Vervolgens wordt een adviescommissie gevormd die, na raadpleging van Nederlandse en buitenlandse deskundigen, een laureaat voorstelt. Het bestuur is verantwoordelijk voor de keuze van de laureaat en neemt de beslissing. De mogelijkheid tot het voordragen van een kandidaat door derden is niet per definitie uitgesloten. De laureaat kan het prijsgeld naar eigen oordeel besteden, maar een indicatie van de bestemming van het geld wordt op prijs gesteld.
Activiteiten
Rond de uitreiking van de Erasmusprijs organiseert de Stichting activiteiten die samenhangen met het prijsgebied van dat jaar. Deze evenementen worden geïnitieerd en georganiseerd in samenwerking met andere culturele instellingen in Nederland of daarbuiten, en omvatten - afhankelijk van het thema - congressen, workshops, publicaties, tentoonstellingen, TV programma's, dans-, muziek- en theatervoorstellingen, en activiteiten voor jongeren.
Financiën en subsidies
Het vermogen van de Stichting is oorspronkelijk afkomstig van Nederlandse toto- en lotto-gelden. De Stichting is thans geheel onafhankelijk.
De Stichting Praemium Erasmianum verstrekt geen incidentele subsidies of (studie)beurzen.
Schenkingen en legaten
Het doel van de Stichting Praemium Erasmianum is bij te dragen aan een vrije, menswaardige, verdraagzame samenleving. Het gedachtegoed van de grote Nederlandse geleerde Erasmus - kritisch, ondogmatisch denken en tolerantie - vormt de leidraad van het werk van de Stichting. Binnen het kader van de doelstelling kent de Stichting jaarlijks de Erasmusprijs toe. Deze is een prestigieuze onderscheiding voor een persoon die een uitzonderlijk belangrijke bijdrage heeft geleverd aan cultuur, wetenschap en samenleving in Europa. Elk jaar worden rondom de uitreiking en het thema van de Prijs activiteiten georganiseerd: boekuitgaven, conferenties, masterclasses, lezingen, filmprogramma's, tentoonstellingen. Doel van deze activiteiten is het per jaar verschillende onderwerp van de Erasmusprijs bekendheid te geven bij een groter publiek waaronder ook jongeren en studenten. Recente thema's zijn: 'culturele breuklijnen', 'religie en moderniteit', 'cultuur en historisch bewustzijn'.
Bovendien kent de Stichting jaarlijks maximaal vijf Studieprijzen toe aan jonge onderzoekers voor buitengewone dissertaties.
Schenken en nalaten
De Stichting Praemium Erasmianum is een algemeen nut beogende instelling (ANBI). U kunt direct bijdragen aan de doelstellingen van de Stichting door middel van schenkingen en legaten. De Stichting, opgericht in 1958 door ZKH Prins Bernhard der Nederlanden, is een kleine, professioneel werkende organisatie onder koninklijke patronage. Alle bijdragen komen direct ten goede aan de activiteiten van de Stichting.
Belastingvrijstelling bij schenken en nalaten
Legaten en schenkingen aan ANBI-instellingen als de Stichting Praemium Erasmianum zijn vrijgesteld van schenkings- en successierecht.
Belastingbesparing bij schenkingen
Schenkingen aan de Stichting mogen voor de berekening van de inkomstenbelasting op het belastbare inkomen in mindering worden gebracht, voorzover zij (eventueel samen met schenkingen aan andere in Nederland gevestigde kerkelijke, liefdadige, culturele, wetenschappelijke en ANBI's) 1 procent van het verzamelinkomen en tevens € 60 te boven gaan. De aftrek bedraagt echter ten hoogste 10 procent van het onzuivere inkomen. Wanneer een schenker bereid is zich bij notariële akte te verbinden door een periodieke uitkering aan de Stichting Praemium Erasmianum, is de uitkering als persoonlijke verplichting geheel aftrekbaar. Bijdrage van vennootschappen aan de Stichting worden voor de heffing van de vennootschapsbelasting als bedrijfskosten aangemerkt. Voor bedrijven bestaat ook een regeling die aftrek van giften mogelijk maakt. De aftrek bedraagt ten hoogste 10 procent van de winst.
Schenkingen en legaten
Schenkingen en legaten worden gebruikt om speciale activiteiten rondom de prijstoekenning mogelijk te maken. Het legaat of de schenking kan worden toegevoegd aan het vermogen van de Stichting, tenzij in het testament anders is bepaald.
Richtlijnen fondsenwerving
De Stichting houdt zich aan de richtlijnen van het Centraal Bureau Fondsenwerving.
Studieprijzen
Sinds 1988 verleent de Stichting Praemium Erasmianum jaarlijks Studieprijzen. Maximaal vijf prijzen van 3000 Euro elk worden toegekend aan jonge onderzoekers in de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen, die een proefschrift van uitzonderlijk hoge kwaliteit hebben verdedigd aan een Nederlandse universiteit. Aan de betreffende faculteiten wordt gevraagd kandidaten te nomineren. De prijzen worden uitgereikt door de voorzitter van de Stichting tijdens een plechtigheid die plaatsvindt in Amsterdam in het najaar. lees verder
Publicaties
De Stichting Praemium Erasmianum publiceert een geïllustreerd jaarboek. Hierin ligt de nadruk meer op het inhoudelijke aspect van het prijsgebied dan op de verslaglegging van het afgelopen jaar. In dit jaarboek worden bijvoorbeeld artikelen geplaatst die gepresenteerd zijn tijdens congressen of workshops.
Afhankelijk van het prijsgebied wordt een essay gepubliceerd in de reeks 'Praemium Erasmianum Essay', die in 1999 gestart is. Indien de prijstoekenning daartoe aanleiding geeft, wordt een publicatie verzorgd over de laureaat. lees verder