Organisatie

Ontstaan
De Stichting Praemium Erasmianum is in 1958 opgericht door ZKH Prins Bernhard der Nederlanden. Het is een culturele instelling die actief is op het gebied van de geesteswetenschappen, de sociale wetenschappen en de kunsten. De Stichting kent jaarlijks de Erasmusprijs toe en organiseert culturele en wetenschappelijke activiteiten rond de prijsuitreiking. Het bestuur bestaat uit ongeveer twintig leden, afkomstig uit culturele, wetenschappelijke en zakelijke kringen in Nederland. Zijne Majesteit de Koning is Regent van de Stichting.

Doel en streven
Het doel van de organisatie is de positie van de geesteswetenschappen, de sociale wetenschappen en de kunsten te versterken. De Stichting laat zich daarbij leiden door de culturele tradities van Europa en het gedachtegoed van Erasmus. Zij legt de nadruk op humanistische waarden zoals tolerantie, culturele veelvormigheid en ondogmatisch, kritisch denken. Deze waarden komen tot uitdrukking in de keuze van de laureaten en de invulling van de activiteiten.

Erasmusprijs
De Erasmusprijs is een onderscheiding voor personen of instellingen die een uitzonderlijk belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de cultuur of wetenschap, in Europa en daarbuiten. Het is een bekronende prijs voor geleverde prestaties en is niet bedoeld voor het stimuleren van jong talent. De Erasmusprijs bestaat uit een bedrag van € 150.000 en versierselen die zijn ontworpen door Bruno Ninaber van Eyben. De prijs wordt uitgereikt door de Regent van de Stichting tijdens een plechtigheid die gewoonlijk plaatsvindt in het Koninklijk Paleis Amsterdam.

Prijstoekenning
Het bestuur van de Stichting bepaalt ruim tevoren op welk gebied een Erasmusprijs zal worden toegekend. Vervolgens wordt een adviescommissie gevormd die, na raadpleging van Nederlandse en buitenlandse deskundigen, een laureaat voorstelt. Het bestuur is verantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissing over de keuze van de laureaat.

Activiteiten
Rond de uitreiking van de Erasmusprijs organiseert de Stichting activiteiten die samenhangen met het prijsgebied van dat jaar. Deze evenementen worden geïnitieerd en georganiseerd in samenwerking met andere culturele en wetenschappelijke instellingen, en omvatten – afhankelijk van het thema – lezingen, congressen, workshops, tentoonstellingen, dans-, muziek- en theatervoorstellingen, en activiteiten voor jongeren.

Studieprijzen
Sinds 1988 verleent de Stichting Praemium Erasmianum jaarlijks Studieprijzen. Maximaal vijf prijzen van € 3.000 elk worden toegekend aan jonge onderzoekers in de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen die een proefschrift van bijzonder hoge kwaliteit hebben verdedigd aan een Nederlandse universiteit. Aan de betreffende faculteiten wordt gevraagd kandidaten te nomineren. De prijzen worden uitgereikt door de voorzitter van de Stichting tijdens een feestelijke bijeenkomst in het voorjaar.

Publicaties
De Stichting Praemium Erasmianum publiceert een jaarboek. Hierin ligt de nadruk meer op het inhoudelijke aspect van het prijsgebied dan op de verslaglegging van het afgelopen jaar. In dit jaarboek worden bijvoorbeeld artikelen opgenomen van deskundigen en vakgenoten uit het prijsgebied. Naast het jaarboek wordt, afhankelijk van het thema, een essay uitgebracht in de reeks ‘Praemium Erasmianum Essay’, of verschijnt een publicatie over het werk van de laureaat.

Erasmus
De Stichting Praemium Erasmianum ontleent haar naam aan de befaamde Nederlandse humanistische geleerde Desiderius Erasmus (1466-1536). Erasmus was een wereldburger met een universele levensbeschouwing, waarin menselijkheid van grotere waarde is dan enig dogma. Hij verwierp ideologische verdeeldheid en bepleitte gematigdheid en tolerantie.

Financiën en subsidies
Het vermogen van de Stichting is oorspronkelijk afkomstig van Nederlandse toto- en lottogelden. De Stichting is thans geheel onafhankelijk. De Stichting Praemium Erasmianum verstrekt geen incidentele subsidies of (studie)beurzen.

Schenken en nalaten
U kunt direct bijdragen aan de doelstellingen van de Stichting door middel van schenkingen en nalatenschappen. Deze gelden worden gebruikt om de Stichting in staat te stellen haar doelstelling uit te voeren en komen daarmee direct ten goede aan de activiteiten van de Stichting. De Stichting Praemium Erasmianum is een algemeen nut beogende instelling (ANBI). Legaten en schenkingen aan ANBI-instellingen zijn vrijgesteld van schenkings- en successierecht. Schenkingen en legaten worden gebruikt om speciale activiteiten rondom de prijstoekenning mogelijk te maken. Het legaat of de schenking kan worden toegevoegd aan het vermogen van de Stichting, tenzij in het testament anders is bepaald. De Stichting houdt zich aan de richtlijnen van het Centraal Bureau Fondsenwerving.